2008-04-05 11:38:49 - Mart sonu itibariyle yüzde 9.1 olan belirsizlik aralığı üst sınırı aşıldığı için Hükümet ve IMF’ye mektup yazması gereken Merkez Bankası; gıda ve enerji fiyatlarındaki artış, küresel belirsizlikler ve Türk Lirasının değer kaybetmesinin enflasyon üzerinde olumsuz etkileri olduğunu açıkladı.
Mart ayı için ilk değerlendirmesini yapan MB, kısa vadede döviz kuru gelişmelerinin gecikmeli etkilerinin temel enflasyon göstergelerini olumsuz etkilemeye devam edeceğinin tahmin edildiğini, bununla birlikte, iç talepteki yavaşlamanın devam etmesinin orta vadede enflasyonun tekrar düşüş eğilimine gireceğini açıkladı.
Açıklamaya göre; işlenmemiş gıda fiyatlarında gözlenen kısmi düzeltmeye rağmen işlenmiş gıda fiyatlarının yüksek oranda artmaya devam etmesi gıda grubundaki enflasyonun düşüşünü engelledi.
Bunun yanında, Yeni Türk Lirasının yakın dönemde değer kaybetmesinin de enflasyon üzerinde olumsuz etkileri oldu. Kiradaki olumlu seyrin sürmesine karşın yemek ve ulaştırma hizmetleri fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle hizmet grubu enflasyonu da artış gösterdi. Bu gelişmeler doğrultusunda temel enflasyon göstergeleri yukarı yönlü bir hareket sergiledi.
Enerji
Enerji fiyatlarına ilişkin riskler önemini korumaya devam etti. Enerji ve işlenmemiş gıda dışı mal grubu yıllık enflasyonu yüzde 6,96'ya yükseldi.
İşlenmiş gıda, altın ve giyim-ayakkabı grubu yıllık enflasyonlarındaki belirgin artışların grup yıllık enflasyonu üzerindeki etkisi, alkollü içecekler ve tütün grubu yıllık enflasyonundaki baz etkisi kaynaklı düşüş ile bir miktar sınırlandı.
Geçtiğimiz yıllarda Mart aylarında mevsimsel olarak gerileyen giyim ve ayakkabı grubu fiyatları bu yıl, yüzde 1,80 oranında arttı ve grup yıllık enflasyonu yüzde 3,67'ye yükseldi. Bunun yanında, Mart ayındaki artışlar ile birlikte yılın ilk çeyreğinde altın fiyatlarındaki yükseliş yüzde 25,5 düzeyine ulaştı.
Mart ayında dayanıklı tüketim malları grubu (altın hariç) yıllık enflasyonu, bir önceki aya kıyasla 0,1 puan azaldı. 2007 yılı Mart ayından itibaren düşmekte olan elektrikli ve elektriksiz aletler grubu fiyatları döviz kuru hareketlerinin etkisiyle son iki ayda artış gösterirken, otomobil fiyatları geriledi.
İşlenmemiş gıda
Mart ayında işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 0,85 oranında azaldı. Bu gelişmede yılın ilk iki ayında oldukça yüksek oranda artan sebze fiyatlarının Mart ayında kısmi bir düzeltme yapmış olması (yüzde eksi 6,41) etkili oldu.Bununla birlikte, meyve fiyatlarında gözlenen yüzde 7,10 düzeyindeki yüksek oranlı artış, sebze fiyatlarındaki düzeltmenin olumlu etkisini sınırladı.
Yılın ilk çeyreğinde işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artışın geçtiğimiz yılın aynı dönemine paralel bir seyir izlediği görüldü. Hava ve yağış koşullarının bir önceki seneye kıyasla daha ılımlı seyretmesi yılın geri kalan döneminde işlenmemiş gıda fiyatlarının göreli olarak daha olumlu gerçekleşebileceğine işaret etti.
İşlenmiş gıda ürünleri fiyatları, 2007 yılının ikinci yarısından itibaren sergilediği hızlı artış eğilimini Mart ayında da sürdürdü ve grup fiyatları, 2003 bazlı endeks tarihindeki en yüksek aylık artış olan yüzde 2,86 oranında yükseldi.
Yıllık fiyat artış oranı yüzde 20,14 seviyesine ulaşan ekmek ve tahıl ürünlerinin yanında diğer alt gruplarda da yüksek fiyat artışlarının sürmesi, gıda fiyatlarına ilişkin riskleri belirginleştirdi.
Mart ayında, gerek işlenmiş gıda ürünleri ve enerji fiyatlarındaki yüksek oranlı artışların birikimli etkileri, gerekse YTL'deki değer kaybının doğrudan yansımaları Özel Kapsamlı TÜFE Göstergelerini olumsuz etkiledi ve tüm göstergelerin yıllık artış oranlarında yükselişler gözlendi.
Mart ayında rafine edilmiş petrol ürünleri fiyatları yüzde 13,34 oranında yükselirken, petrol ürünleri hariç, imalat sanayi fiyatları döviz kuru gelişmelerinin de etkisiyle yüzde 2,77 oranında artış gösterdi.