2008-03-25 09:29:09 - Küresel kredi krizi her geçen gün etkisini biraz daha fazla hissettirken, bir yandan da krizden kimlerin sorumlu olduğu sorusuna cevap aranıyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı ve eski Devlet Bakanı Kemal Derviş, geçen hafta Hindistan'da yaptığı açıklamada dünyada türbülanslar yaratan ekonomik krizden "yeni kuşak" hırslı "süper bankerleri" sorumlu tutmuştu. Nobel ödüllü ekonomi uzmanı Joseph Stiglitz de yatırım bankacılarına ödenen cömert ikramiyelerin küresel kredi krizini daha kötü bir hale getirdiğini düşünüyor.
Sistem risk almayı teşvik ediyor Eski ABD Başkanı Bill Clinton'ın baş ekonomik danışmanı olan Stiglitz, dün İngiliz Independent gazetesinde yayımlanan açıklamasında "Ödeme sistemi krize önemli bir katkıda bulundu" dedi. Söz konusu ikramiye sisteminin risk almayı cesaretlendirmek üzere tasarlandığını ancak çok fazla risk almayı teşvik ederek kumara dönüştüğünü belirten Stiglitz, "İşler iyi gittiğinde çok büyük miktarda ikramiyeler aldılar, şimdiki gibi kötüye döndüğünde ise zararı paylaşmadılar" dedi. Stiglitz işler kötüye gittiğinde yöneticilerin işten ayrılsalar bile büyük miktarda tazminat aldıklarını ve sistemin sorun yaratmaya devam ettiğini söyledi. İkramiyeleri sınırlandırma fikrine karşı çıkan Stiglitz'e göre performansın uzun vadeli başarıya göre ölçülmesi gerekiyor.
Bankaların milyarlarca dolar yazmasına karşın yöneticiler büyük miktarda ikramiye almaya devam ediyor. Londra'da City olarak isimlendirilen finans merkezinde bankaların 60.5 milyar sterlin zarar yazmalarına karşın, bu yıl yöneticilere verilecek ikramiyelerin 6 milyar sterlin düzeyinde olduğu belirtiliyor. 2003'ten bu yana en düşük ödeme anlamına gelen bu rakam 2006'da 8.8 milyar sterlin, geçen yıl ise 7.2 milyar sterlin civarındaydı. Azalmaya karşın ikramiye miktarları hâlâ baş döndürmeye devam ediyor. Örneğin Goldman Sachs bu yılbaşında düzinelerce yöneticisini en az 5 milyon sterlinlik ikramiyelerle ödüllendirdi. Şanslı bir trader 10 milyon sterlinlik nakit ve hisse sahibi oldu. Goldman Sachs'da geçen yıl ortalama ikramiye tutarı 300 bin sterlindi. Bu yıl bu rakamın 200 bin sterlin civarında olması bekleniyor.