2008-01-22 18:44:01 - Asya ve Avrupa bankalarının ABD’deki mortgage krizi nedeniyle zarar yazabilecekleri yolundaki endişeler global piyasaları yangın yerine çevirdi.
Yangını çıkartan ilk kıvılcım Çin’den geldi ve Bank of China’nın 5 milyar dolarlık subprime mortgage zararı yazacağı açıklandı. Çin’de denetleme kurumlarının bankalara bir emir göndererek subprime ile ilgili tüm zararların hemen yazılması gerektiğini duyurması üzerine düşüş hızlandı.
YA ABD TATİL OLMASAYDI?
Tüm bunlar yetmezmiş gibi Almanya ve Fransa’daki bankalarından da benzer haberlerin gelmesi bu sefer Avrupa borsalarına ağır darbe vurdu. Asya ve Avrupa’daki bu gelişmeler gelişmekte olan ülke borsalarına da anında yansıdı. Dünkü çöküşün ‘Kara pazartesiye dönüşmesini ise ‘Martin Luther King’ günü nedeniyle ABD piyasalarının kapalı olması önledi. Gözler, 3 günlük aradan sonra açılacak olan ABD borsalarına çevrildi.
Dolar fırsatı kaçırmadı, 1.22’den döndü
PİYASALARDA yaşanan dalgalanma iç piyasada doların hızla yükselmesine neden oldu. Bankalararası piyasada dolar, Asya piyasaları ve Çin’den gelen olumsuz haberlerle 3 kuruştan fazla artışla 1.2210 YTL’ye kadar yükseldi. Dolar gün sonunda 1.2110 YTL’ye kadar gevşedi. ABD ekonomisinin tüm dünyayı olumsuz etkileyeceği endişesi euro ve sterline de satış getirdi. Euro/dolar paritesi son 1 ayın en düşük seviyesi olan 1.4457’ye, sterlin/dolar paritesi de son 10 ayın en düşük düzeyi olan, 1.9461’e kadar geriledi. Borsalarda yaşanan düşüşler carry trade’in tersine dönmesine yol açtı. Dolar/yen paritesi son 2.5 yılın en düşük düzeyi olan 105.69’a kadar geriledi. Euro/yen paritesi ise 152.82 ile son beş ayın en düşük seviyesine indi.
Türkiye’den 2 milyar dolar çıktı
TÜRKİYE İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Aykut Demiray, küresel piyasalardaki dalgalanma nedeniyle geçen haftadan bu yana yurtiçi borsa ve bono piyasalarından 2 milyar dolarlık bir yabancı çıkışı olduğunu belirterek, “Dolardaki yükseliş nedeniyle de yerli yatırımcılar fırsatı değerlendirerek döviz hesaplarını bozdurmaya başladılar. Tavsiyem böyle ortamlarda temkinli olsunlar” dedi.
Asya’da düşüş sürer - Prof. Dr. Salih Neftçi: Düşüşlerin bu kadar sert olmasında Hong Kong ve Şanghay borsasının yüzde 5’in üzerinde düşmesi etkili olabilir. Bu psikolojinin zincirleme olarak diğer piyasalara bulaşması da bir başka etken. Asya bankalarıyla ilgili yeni zararlar gündeme gelecek gibi gözüküyor.
En kötü 35.000’i görür -Haluk Börümcekçi / Fortis Başekonomisti: Borsada hareketin bundan sonraki seyrinde ABD’nin S&P 500 endeksinin seyri belirleyici olacak. 2001 yılındaki son resesyonda bu endeks, toplam yüzde 45 oranında düşüş göstermiştir. En uç senaryoda bile düşülecek nokta 35 bin seviyesinin altı olmaz.
Risk her yere sıçradı - Ata Yatırım Baş Ekonomisti Nurhan Toğuç:
Piyasada ABD’de yaşanan mortgage krizinin Çin’e, Avrupa’ya ve gelişmekte olan ülkelere olan etkileri görülüyor. Bu riskin diğer ülkelere de yansıdığını gösteriyor. Yaşananlar, 2001 yılında ABD ekonomisinde yaşanan büyüme beklentilerindeki düşüşle aynı