27 Aralık 2006'da yürürlüğe giren KOBİ'lerin Mali Sektöre Olan Borçlarının Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun uyarınca toplam 32 banka ve mali kurum tarafından, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) öncülüğünde oluşturulan "Çerçeve Anlaşma" da umulan sonuçları vermekten uzak kaldı.

5569 sayılı kanun 27 Aralık 2006 yılında Meclis'te kabul edilen, uygulamaya geçilmesi Mart 2007'yi bulan kanunun yasalaşması sürecinde bu uygulamanın 42 bin KOBİ'yi kapsayacağı resmi beyanlara ve Meclis tutanaklarına geçti. Ancak Türkiye Bankalar Birliği'nin 2007 yılı verilerine göre, ilk uygulama yılında ancak 93 KOBİ, Çerçeve Anlaşma kapsamına girebildi. Bunların da 71'i alacaklı bankalarla yapılandırma sözleşmesi imzalayabildi.

"Anadolu Yaklaşımı" özellikle mevzuatın karmaşıklığı ve ilgili bankaların tavrı yönünden yoğun eleştirilere yol açıyor. Eleştirilen diğer bir husus ise bankalarla sorunu bulunmayan, KOBİ'lerin vergi, prim gibi birikmiş borçları nedeniyle yaklaşımdan yararlandırılmıyor olmaları. Bu durumdaki KOBİ'ler de 5569 sayılı kanunun bu yönde esnetilmesinde ısrarlı.

Ancak, KOBİ kesiminden gelen eleştiri ve talepler henüz hükümetin ilgi alanına yeterince giremedi. CHP Tekirdağ Milletvekili Enis Tütüncü'ye AKP Meclis Grubu Başkan Vekili Mustafa Elitaş'ın olumsuz yaklaşımı dikkati çekiyor. Hükümet kanadında ise şimdilik Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren ile Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan'ın uygulama sorunlarını dikkate alan bir çalışma başlattıklarına ilişkin duyumlardan öte ses yok.

- Görüşler

CHP Tekirdağ Milletvekili Enis Tütüncü: Bankalara borç takmadığınız

için suçlusunuz deniliyor

"5569 sayılı kanunun yetersizliği ve adaletsizliğinin düzeltilmesi için 30 Mart 2007'de TESKOMB Başkanı Kadir Akgül, ASO Başkanı Zafer Çağlayan, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, TESK Başkanı Derviş Günday'a mektup göndererek destek istedim. Bankaların yanı sıra elektrik, su, doğalgaz, telefon vergi ve SSK primi borcu olan KOBİ'lere bu borçları için yeni bir ödeme planı öngören yasa teklifimi TBMM'ye sundum. Teklifi bu dönemde de yeniledim. KOBİ'ler adaletsizliğin giderilmesi için teklifin bir an önce yasalaştırılmasını istiyor. Bunun üzerine AKP Grup Başkan Vekili Mustafa Elitaş'la görüştüm. 'Hükümet olarak bu konuda bir tasarı sunun ya da bu teklifin görüşülmesini sağlayın' dedim. Görüşmenin üzerinden 3 ay geçti. Ama bir gelişme olmadı. Mevcut kanun sıkıntıyı göze alarak bankalara borcunu sıfırlamış ya da kendi kaynaklarıyla tasfiye etmiş olan KOBİ'leri kapsamıyor. Finans kesimine borç takmayan KOBİ'lere adeta 'kusura bakmayın siz bu yasadan yararlanamazsınız, sizin elektrik, vergi, doğalgaz borçlarınızı erteleyemeyiz. Çünkü bankalara borç takmadığınız için suçlusunuz" deniliyor.

AKP Grup Başkan Vekili, Kayseri Milletvekili Mustafa Elitaş: Muhalefetin teklifinin ucu nereye gidiyor, bakmak lazım

"Anadolu Yaklaşımı'ndaki amacımız bankacılık sisteminin krize girmesi nedeniyle sıkıntıya düşen firmaların bankalarla anlaşabilmelerini sağlamaktı.

Eğer, yaklaşımın kapsamı bu şekilde genişletilirse, bu Anadolu Yaklaşımı filan olmaz. O zaman, sorunu nasıl çözeriz, yaklaşım nasıl bütün firmalar için geçerli hale gelebilir, borcunu ödeyenlere haksızlık olmaz mı, bunları değerlendirmek lâzım. Etkisini, katkısını iyi hesaplamak lâzım. Muhalefet kanun teklifini veriyor, ama ucu nereye gidiyor, onlar için hiç önemli değil. Ucun nereye gittiğini hesaplamamız gerek. Anadolu Yaklaşımı'nın amacı KOBİ'lerde ortaya çıkan krizi çözmekti; yoksa su, elektrik, doğalgaz parasını ödeyemeyenlerle ilgili değil. Bunu incelemek lâzım, Şu anda bir şey söylemek mümkün değil."

Türkiye Triko Sanayicileri Derneği (TRİSAD) Başkanı Mustafa Balkuv: Uygulama, trikocular açısından tam bir fiyasko

"Anadolu Yaklaşımı, bizim açımızdan tam bir fiyaskodur. Yalnız bankalara kredi borcu olan KOBİ'leri kapsayan bu sistemde, bankalar kendi keyfiyetleriyle uygulama yaptıkları için maalesef birçok işletme bu imkândan yararlanamıyor. Yaşanan bütün olumsuzluklara rağmen 2 milyar dolarlık ihracat büyüklüğüne ulaşan triko sektörünün tamamı KOBİ'lerden oluşuyor. 200 bin kişiye istihdam sağlayan sektör bugüne kadar 30 milyar doların üzerinde yatırım gerçekleştirdi. Yatırımının 10 katını ülkeye döviz olarak kazandırdı. Çalışanlarının yarısından fazlası kadın olan, niteliksiz işgücünü değerlendiren, insanlara bulundukları yerde iş imkanı sağlayan bu sektörde, yatırımları süren önemli sayıda şirket mevcut. Şimdi sormak istiyorum? Bütün bunlar suç ve yanlış değilse, trikocular neden Anadolu Yaklaşımı kapsamı içinde yok?"

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün:

Uygulamanın istihdam ve üretime katkısı olmayacak

"Anadolu Yaklaşımı'nın, KOBİ'lerin sorunlarını çözmeyeceğini tahmin ediyorduk. Nitekim uygulama sonuçları da bizi doğruladı. Geçen yıl aralık ayı sonuna kadar başvuruda bulunan KOBİ sayısının sadece 93'te kaldığı gözüküyor. Bunlardan 71'inin geçen yılın sonuna kadar uygulamadan yararlanarak 21.5 milyon YTL'lik borcun yeniden yapılandırıldığı belirtiliyor. Oysa BDDK'nın verilerine göre 100 bine yakın KOBİ bankalara olan kredi borcunu zamanında ödeyemediği için halen bankaların takibinde bulunuyor. KOBİ'lerin bu gün yaşadığı sorunların tek nedeni 2000-2001 krizinden gördükleri zarar değil. KOBİ'ler son yıllarda uygulanan ekonomik politikalardan da büyük darbeler aldılar. Yüksek faiz ve ucuz döviz kuru bir yandan KOBİ'lerin zaten zor eriştikleri kredilerinin maliyetini artırırken bir yandan da ucuz kur yüzünden ihracat yapamaz ve ucuz ithalata karşı rekabet edemez duruma geldiler. KOBİ'lerin ekonomik politikalardan kaynaklanan bunlar ve benzeri sorunları nedeniyle Anadolu Yaklaşımı'nın istihdam ve üretime katkısının ileri sürüldüğü kadar yüksek olabileceğini değerlendirmiyoruz."

CHP, teklifinde borçlara 24 ay erteleme istiyor

CHP Tekirdağ Milletvekili Enis Tütüncü'nün verdiği yasa teklifi, bankalara borcu olmayan ve Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi imzalamamış KOBİ'lerin elektrik, doğalgaz, telefon, su, vergi ve SSK borçlarının 24 aya kadar tecilini öngörüyor. Mevcut kanunda ise KOBİ'lerin bankalara olan borçları ile elektrik, su, doğalgaz, telefon, vergi ve SSK prim borçlarına ödeme kolaylığı getirildi. Bankalara borcu olmayan KOBİ'ler ise yasa kapsamı dışında tutuldu.

Tütüncü'nün "Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Mali Sektöre Olan Borçlarının Yeniden Yapılandırılması Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi", 5569'a bir madde eklenmesini öngörüyor. Buna göre, bankalara kredi borcu bulunmayan ve finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalamayan KOBİ'lerin 31 Ekim 2006'ya kadar vadesi geldiği halde ödenmemiş elektrik, doğalgaz, telefon, su ve SSK prim borçları, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 ay içinde başvurulması halinde teminat aranmaksızın, kanuni faiz uygulanarak 24 aya kadar tecil edilecek. Bu kapsamdaki borçlar nedeniyle daha önce uygulanan hacizler, yapılacak ödemelerle kaldırılacak