Operasyonun hava destekli kara harekatı şeklinde olabileceği öngörülürken, özellikle bölgede Türk askeri ile peşmergelerin çatışma ihtimali ve ya düşük de olsa Türk askerinin ABD ordusuyla karşı karşıya kalması senaryoları da kısa ve orta vadede ekonomiyi etkilemesi bekleniyor. Öte yandan cuma günü Dow Jones’un tarihinin en büyük ikinci düşüşünü yaşaması da piyasaların endişeyle açılması beklentilerini artırdı. ABD borsasında yaşanan yüzde 2.64’lük sert düşüş nedeniyle İMKB’nin haftaya düşüşle açılması beklenirken, Kuzey Irak operasyonunun borsadaki düşüşün şiddetini artırması bekleniyor.

NEGATİF FİYATLAMA

Piyasalarda, fiyatlara uzun zamandır yansıtılmayan negatif gelişmelerin yavaş yavaş yansıtılmaya başlandığı görülüyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde, petrol fiyatları 90 dolara dayanması, ABD mortgage krizi tam anlamıyla atlatılmamış olmaması, sözde Ermeni yasa tasarısı, tezkere, bütçedeki eksiklikler ve faiz dışı fazla hedefinin yüzde 6.5’tan yüzde 5.5’e düşürülmesi gibi son dönemde yaşanan ve fiyatlara yansıtılmamış olan negatif gelişmeler fiyatlara yansıtılmaya başlanacağını belirtiyorlar. Piyasalardaki dalgalanmanın ABD Merkez Bankası FED’in 31 Ekim’de yapacağı faiz toplantısına kadar devam edeceği öngörülüyor.

EN KÖTÜ SENARYO

Uzmanlar, operasyon olmaması halinde bile zaten piyasalarda nagtif algılamanın fiyatlanmaya başlacak olmasından dolayı bir düşüş yaşanacağını, dolayısıyla bölgede Türk askeri ile peşmergelerin çatışma ihtimalinin borsadaki düşüşü hızlandıracağını belirtiyorlar. Piyasaların önündeki en kötü senaryo ise Türk askerlerinin ABD kuvvetleri veya peşmergeler ile fiili bir çatışmaya girmesi. Böyle bir olasılıkta doların, faiz ve petrol fiyatlarında sert yükselişler, borsada ise hızlı düşüş yaratacağı öngörülüyor.

Söz konusu kötü senaryoda İMKB’nin piyasa değerinin hızla erimesi, değer kaybının 50-60 milyar doları bulabileceği belitiliyor. Petrol fiyatlarının 100 doları aşması durumunda ise Türkiye’nin enerji faturasının 8 milyar dolar artabileceği öngörülüyor. Ancak uzmanlar, borsadaki yabancı payının yüde 72, yabancıların bono portföyünün 30-35 milyar dolara ulaştığını ve yıllık doğrudan yabancı sermaye tutarının 20 milyar dolar olduğunun altını çizerek olası söz konusu senaryoda tek zarar görenin Türk halkı olmadığını, artık herkesin elinin taşın altında olduğunu belirtiyorlar. Uzmanlar, bu denli büyüyen bir ekonomiyi kimsenin kolay kolay gözden çıkaramayacağını belirtiyorlar.

PETROL 100 $’I GÖREBİLİR

Para ve sermaye piyasalarının yanı sıra sınır ötesi operasyonu bahane ederek petrolü 90 dolara çeken uluslararası dev fonların petrol fiyatlarını da yukarı doğru hareket ettireceği endişesi piyasalara hakim oldu. Petrol fiyatlarının, operasyonla birlikte 100 doları aşabileceği öngörülüyor. Fiyatların 90 dolar düzeyinde dalgalanması halinde, bunun Türkiye ve dünya ekonomisine etkilerinin sınırlı olması bekleniyor.

Artık herkesin eli taşın altında

Murat Salar/A Yatırım Genel Müdür Yardımcısı: Yurtdışı piyasalar zaten olumsuzdu. Yani dün yaşanan teröre saldırısı olmasaydı da zaten piyasalar kötü açılacaktı. Şu anda negatif gelişmeler fiyatlara yansıtılmaya başlandı. Sınır ötesi operasyonun da piyasalara olumsuz etkisi olacaktır. Piyasalar etkilendiği zaman bundan tek zarar gören Türk halkı olmayacaktır. Herkesin eli taşın altındadır. Borsanın yüde 72’si yabancıların elinde, yabancı yatırımcıların 30-35 milyar dolarlık bono portföyü var ve yıllık 20 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye girişi oluyor. Bu denli büyüyen bir ekonomiyi kimse kolay kolay gözden çıkaramaz. Dolayısıyla ben Türk ordusuyla, ABD ordusunun karşı karşıya geleceğini düşünmüyorum.

Borsada büyük düşüş bekliyorum

Murat Sağman/Finansbank Özel Bankacılık Müdürü: Cuma akşamı ABD piyasalarının etkisi hissedilecekti. Şirket kârlılıkları kötüydü. ABD’de şirket kârları hep yüzde 10’un üzerinde artıyordu. Bu kez son çeyrekte yüzde 6 artış gösterdi. Şimdi ise üçüncü çeyrek rakamlarının bundan daha düşük olması bekleniyor. Petrolün yükselişinin de şirket kârlılıkları üzerinde oldukça etkili olması ve kârlılıkları daha da düşürmesi bekleniyor. 90 dolar psikolojik sınırdı. Bu ise piyasaları oldukça geriyor. Bir de Güneydoğu’daki bu son terör olayı eklenince bu sefer piyasalar ciddi etkilenecek. Eğer AB ve ABD bu operasyonda yanımızda olmazsa ciddi etkileniriz. Bugün her iki konuyu da piyasalar satın alacak. Borsada büyük bir düşüş ve dövizde de ciddi bir yükseliş bekliyorum.