Tunçay, son zamanlarda bazı resmi kurumlarca yapılan ve basında yer alan; 'mortgage kredisi kullanacak olanlara zorunlu olarak hayat sigortası yapılmasının, Tüketiciyi Koruma Kanunu'na aykırılık teşkil edeceği; bu nedenle mümkün olamayacağı' yönündeki görüşlere ilişkin bir açıklama yaptı. Konut finansmanı (mortgage) sisteminin sağlıklı olarak işleyebilmesi için, dünyanın her yerinde, çeşitli sigorta uygulamaları olduğunu vurgulayarak, "Bu kapsamda; hayat, konut ve doğal afet sigortalarının yanı sıra mortgage bağlantılı sigorta ürünleri de yaygın olarak kullanılıyor" dedi.

Ödemelerde sorun olursa

Mortgage sisteminin temelinde; kredi kuruluşlarının, ihraç ettikleri sermaye piyasası araçları ile fon sağlamaları ve bu fonları, tüketicilere kredi olarak kullandırmalarının bulunduğunu hatırlatan Tunçay; "Söz konusu araçların ikincil piyasalardaki değeri, kredi ödemelerinin zamanında ve kesintisiz olarak yapılmasına bağlıdır" dedi.

Ödemelerde bir sorunla karşılaşılması durumunda, kredi veren kuruluşların bir an evvel rehnin paraya çevrilmesini sağlamak zorunda kalacağını vurgulayan Erhan Tunçay, "Bu süreç, kredi veren kuruluşun vakit ve para kaybetmesine yol açarken, kredi alan tüketici veya yakınlarını maddi ve manevi zarara uğratır. Bu durumda, sistemin temelinde yatan 'tüketicilerin daha kolay şartlarda ev sahibi olabilmesi' amacından da uzaklaşılır; ikincil piyasaya ihraç edilen menkul kıymetler ve bu doğrultudaki talepler de olumsuz etkilenir" yorumunu yaptı.

Dünyada yaygın

Yurtdışındaki mortgage uygulamalarında, sigortanın yaygın olarak kullanıldığını ifade eden Tunçay, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Sistem, devamlılığını sağlamayı ve olası risklere karşı; genel yapısının, ikincil piyasa yatırımcılarının, kredi kuruluşlarının ve tüketicilerin mağduriyetlerini önlemeyi amaçlıyor. Bu kapsamda, konut sigortaları vb. sigortalar; örneğin, mortgage insurance İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri gibi, mortgage sistemi gelişmiş ülkelerdeki kredi veren kuruluşlar tarafından talep ediliyor.

Bugüne kadar ülkemizin yanı sıra konut kredisi veren kuruluşlar da, bu sigortayı ekseriyetle talep etti. Mortgage sistemine geçilmesiyle, bu sigortaya duyulan ihtiyacın ve bu sigortanın işlevinin azalacağını söylemek, dünya uygulamalarına göre, doğru olmayacaktır."

Hayat sigortası gerekli

Dünyanın gelişmiş ülkelerinde, hayat sigortası olmayan bir mortgage sisteminin bulunmadığını vurgulayan Tunçay şöyle konuştu:

"Hayat sigortaları ve emeklilik sistemi, mortgage sisteminde sadece ölüm riskini teminat altına alan ürünler değildir. Bu ürünler, tüketicilerin, faiz ödemeli kredilerde (interest only mortgage) küçük birikimlerle toplu ödeme yapmalarını ve bir an evvel konut sahibi olmalarını desteklemek amacıyla da kullanılıyor. Ölüm riskini teminat altına alan hayat sigortaları açısından durum incelendiğinde; kredi veren kadar, kredi alanı ve arkasında bıraktığı kişileri de korumaya yönelik bir üründür."

Kredi alan kişinin vefatı halinde, borç bakiyesinin sigortacı tarafından ödeneceğini ve kredi alanın, arkasında bıraktığı kişilerin mağduriyetle karşılaşmadan konut sahibi olabileceklerini belirten Erhan Tunçay şöyle devam etti:

"Kredi veren kuruluşun, ipotekli konutu satarak kredisini tahsil etmesi, son çare olarak görülmelidir. Bu uygulamanın yaygınlaşması; kredi alan kişinin vefatı halinde mirasçılarının yüklü bir kredi borcuyla karşılaşması; oturdukları evden çıkartılarak bu evin satılmasını beraberinde getireceğinden son derece üzücü sonuçlar ortaya çıkabilir. Diğer taraftan, bu süreçte kredi veren kuruluşların temel işlevi yerine konut satışıyla uğraşması, ikincil piyasa yatırımcılarının paralarını yatırdıkları sermaye piyasası araçları bakımından mağduriyetle karşılaşmaları da istenilen bir durum değildir."

Bilinçli sigorta

Tüketicilerin sadece mecbur kaldıkları için değil, bilinçli talepleriyle bu sigortalara sahip olmalarının son derece önemli olduğunu vurgulayan Tunçay, "Örneğin İngiltere'de mortgage kullanan tüketicilerin yüzde 30'undan fazlası; sistemin kendilerinden talep ettiği hayat, konut vb. sigortalar yanında, tamamen ihtiyari olarak işsizlik ve maluliyet sebebiyle geçici olarak çalışamama riskine karşı güvence veren sigorta ürünleri satın alıyor. Tüketici bilincinin artırılmasında, kamu kurumları ve sektör örgütlerine son derece önemli görevler düşüyor" görüşüne yer verdi