2006-10-21 14:41:09 - Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doğan Cansızlar, mortgage yasasının Meclis'ten geçirilmemesini eleştirirken, faizlerin yüksek olmasının sistemin işleyişini engellemeyeceğini söyledi. Mortgage'ın bir finans altyapı sistemi olduğunu belirten Cansızlar, "Faiz konusu sadece maliyet olayıdır. Bu maliyetle eğer isteyen varsa konut alabilir. Tabii ki ideal olan faiz oranı yüzde 1 ve altıdır. Ancak bu bir finans sistemi, bu bir ucuz konut edinebilme sistemi değil. Biz finans altyapısını kuruyoruz, ekonomide çok fazla aşırı çalkantı olmadığı sürece faizlerin yüksek olması bu sistemin işlemesine engel değil. Vatandaş yüksek maliyete rağmen yararlanılır ya da yararlanmaz, bu onların tercihi" dedi.
Morgate sisteminin yüksek faiz ortamlarında uygulanabileceğini söyleyen Cansızlar, sistemin kurulmasının ardından, konut sektöründeki arz ve talebin de dengeleneceğini belirterek "Bizim burada üzerinde en önemli durduğumuz şey ekonomideki çatlaklar. Bu sistem sadece kriz gibi durumlarda çalışmaz. Ancak bu aralar dizayn edilecek böyle bir mekanizma ileriye yönelik ekonomide istikrara da katkı sağlar" dedi
Morgate sisteminin kamuoyunda bilinenin aksine düşük ve orta gelirlilere yönelik ucuz konut edindirme projesi olmadığını ifade eden Cansızlar, buna rağmen SPK'nın sistemden geniş kesimlerin yararlanmasını sağlayacak önerilerinin hükümet tarafından ret edildiğini söyledi. Cansızlar şöyle konuştu:
"Bu konuda iki önerimiz oldu. Birincisi 100 bin YTL'ye kadar olan kredi faizlerinin ücretlilerin gelir vergisi matrahından düşürülmesini istedik. Böylelikle ücretli kesimler yüksek faizleri belli ölçüde kompanse edilebilecekti. Hükümet bunu kabul etmedi. İkinci önerimiz ise; yurtdışı için ihraç edeceğimiz ipotek teminatlı menkul kıymet dediğimiz coverbondlarda eurobondlara benzer bir vergi muafiyeti sağlansın istedik. Devlet borçlanma senetlerinin rakibi olur diye bu önerimizi de kabul etmedi. Oysa bu maliyeti azaltıcı bir faktördü."
Şu anda bankaların zaten konut kredisi verdiğini ve sistemin bir ölçüde gerçekleştiğini ifade eden Cansızlar, asıl önemli olanın ikinci piyasa olduğunu ifade etti. Cansızlar, "Bir sistemi, Morgate'ı morgate yapan aslında ikinci piyasanın varlığıdır. Siz bankadan kredi alıyorsunuz, ipotek veriyorsunuz, bu ipoteği banka ya kasasında bekletecek ya da ikinci piyasa dediğimiz sermaye piyasalarında götürüp satacak. Biz işte şimdi bu aşamayı dizayn ediyoruz" dedi.
Konut kredilerindeki artışın tüketicinin iştahının kabarık olduğunu gösterdiğini belirten Cansızlar, yine de arz yönünde sıkıntılar bulunduğunu ifade ederek, "Arz eğer talebi karşılayamıyorsa fiyatlar otomatik olarak şişer. O bakımdan arz dengesini iyi kurmak lazım. Son dönemlerde talebin düşmesiyle konut fiyatları biraz istikrar kazandı. Bunda biraz morgate beklentisinin de etkisi var. Konut stokunun artacağını düşünüyorum" dedi.