'Türkiye bize ders veremez'

Deveciyan, Türk hükümetini ve tasarıya karşı çıkan Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu yetkilisi Olli Rehn'i eleştirdi. Türkiye'de 'soykırım'ı telaffuz edenlerin cezalandırılıp mahkûm edildiğini iddia eden Deveciyan, "Türkiye'nin bize ifade özgürlüğünün bastırılması konusunda vereceği ders yok" dedi. Lyon'daki Türklerin 'Ermeni soykırımı' anıtını protesto gösterilerini gerekçe gösteren Deveciyan, "Türkiye inkârcı politikalarını artık ihraç ediyor" diyerek olayı Türk devletinin organize ettiğini iddia etti.
İktidardaki UMP'den Pierre Lequiller'se "Tarihin tarihçilere bırakılması gerek" diyerek 'tehlikeli' diye nitelediği tasarının anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle reddini istedi. UMP'li Michel Piron da "Hiçbir özgür ülkede tarihi parlamentolar ve yargı yazamaz. Hiçbir ülkede tarih tam ve kusursuz yazılamaz" diye konuştu. Hükümet adına tasarıya karşı çıkma vazifesi, Avrupa işlerinden sorumlu bakanı Catherine Colana'ya düştü:

'Hükümet olarak karşıyız'

Colona "Hükümet üç nedenden ötürü tasarıdan yana değil. 1) Zaten Ermeni soykırımını tanıyan 2001 tarihli yasa var. 2) Tasarı beklenenin aksi etkiler yaratma riski taşıyor. Türkiye de kısa süredir özellikle yürekli aydınların girişimiyle ilerleme kaydetmeye başladı. Bunun mücadelelerine zarar vereceğini düşünüyorlar. 3) Tarihi yazmak yasalara düşmez. 23 Şubat 2005 tarihli yasanın 4. maddesi tartışılırken, geçmişin gerçekliğini gösterme ve ortak anılarımızı biçimlendirmenin yalnızca tarihçilerin görevi olduğunda anlaşmıştınız. Bu tasarının oylanması, o ilkeye ters." Tasarının kabul edilmesinden sonra Fransa Dışişleri Sözcüsü Jean-Baptiste Mattei, "Tasarı gereksiz ve yersiz. Meclisteki oylama, uzun bir sürecin ilk aşaması. Her aşamada hükümet bu konumunu tekrar teyit edecek" açıklamasıyla Ankara'yı teskine çalıştı.

Fransa'da 2007 bekleyişi

Avrupa'da Ermeni diasporasının en çok bulunduğu ülke olan Fransa'da, Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ile 2007'de yerini almak için Sosyalistler adına Segolene Royal, Türkiye'nin AB üyesi olmadan önce 'Ermeni soykırımı'nı tanıması gerektiğini savunuyor, UMP'li Nicolas Sarkozy ise Türkiye'nin üyeliğine her şartta karşı. (Dış Haberler)

Villepin kızdı

Fransa Başbakanı Dominique de Villepin, Fransız meclisinin 'Ermeni soykırımı'nın inkârını suç sayan yasa teklifini kabul etmesini eleştirerek, "Deneyimlerimizi gözönüne alarak, tarihsel konularda yasa çıkarmanın iyi bir şey olmadığını biliyoruz" dedi. Hükümeti yasa teklifine karşı olan De Villepin, bunun bir ilke sorunu olduğunun altını çizdi.
Fransa Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jean Baptiste Mattei de, tasarının kabul edilmesinin ardından, "Fransa, Türkiye ile olan sağlam dostluk ve işbirliği ilişkilerine çok bağlı" dedi. Mattei, Fransız hükümetinin gerekli görmediği bu yasa konusunda tutum almak için sürecin her aşamasını kullanacağı mesajı verdi.

Deveciyan çok mutlu

Fransa'da iktidardaki Halk Hareketi Birliği'nin Ermeni kökenli milletvekili Patrik Deveciyan, oylamadan sonra yaptığı açıklamada, 'Müslüman Türkiye'nin demokratik olmadığını ve AB üyeliğini hak etmediğini' savunup, "Bu camlarını kırdıkları bir kulübe girmek istemelerine benziyor. Bugün Almanya'nın Holokost'u reddettiğini düşünün. Bu kabul edilemez" dedi.

Ne olacak?

Teklif yasalaştı mı?
Hayır. Tasarının önce senato sonra cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak.
Senatoda herhangi bir süre öngörülüyor mu?
Tasarı teorik olarak senatoda sonsuza dek bekleyebilir.
Tasarı senatoda ele alınırken değişikliği gidilirse ne olur?
Bu halde tasarının yeniden parlamentoya yollanarak oylanması gerekiyor.
Senato, parlamentoya iade ve senato engellerini de aşarsa teklif yasalaşabiliyor mu?
Cumhurbaşkanının onayının ardından resmi gazetede yasanın yayımlanması gerekiyor. Bu süreçte bu yasadan yargılanıp hüküm giyen bir kişi Fransa'daki itiraz yollarını tüketip AİHM'ye başvurabilir. AİHM Fransa'yı suçlu bulursa, Fransa kendi iç yasasını değiştirmek zorunda değil. Ancak Fransız yetkililer genellikle bu durumda iç düzenlemeye yöneliyor.
Konu uluslararası yargıya taşınabilir mi?
Türkiye'nin AİHM'ye başvurarak Fransa aleyhinde dava açma hakkı bulunuyor. İtiraz gerekçesi de 'düşünce ve ifade özgürlüğü' olabilir.