Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik süreciyle finans sektöründe bankalarla başlayan yabancı sermaye girişi aracı kurumlara sıçradı. Başını bugüne kadar, hem lisans hem de banka alma fırsatını kaçırmış uluslararası yatırım bankalarının çektiği yabancı sermaye gözünü aracı kurumlara dikti. Uluslararası yatırım bankaları UBS, Merrill Lynch ve Morgan Stanley'in ard arda gerçekleştirdikleri satın almaların ardından, düğmeye basan Credit Suisse'in yanı sıra özellikle Körfez ve Avrupa ülkelerinden banka ve fonların da aracı kurum satın almak için sıraya girdiği belirtiliyor.

Aracı kurumlar arasında ise özsermaye sıralamasında en alt sırada yer alanlar rağbet görüyor. Çünkü aracı kurum satışlarında fiyatlama özsermayeye komisyon gelirleri ve müşteri sayısına göre belirlenen hava parası eklenerek yapılıyor. Bu da sermaye piyasalarında işlem yapmak için lisans almaları imkansız olan yabancıların gözünde küçük aracı kurumları cazip kılıyor.

Türkiye Sermaye Piyasaları Aracı Kuruluşlar Birliği (TSPAKB) verilerine göre, bu yılın ilk çeyrek sonu itibariyle özsermaye sıralamasında en alt sırada kalan 10 aracı kurumun, halihazırda yabancılarla görüştüğü belirtiliyor. Kulislerde konuşulanlar da verilere dayalı bu bilgili destekler nitelikte. Örneğin 808.1 bin YTL ile özsermaye açısından en alt sırada yer alan Sayılgan Menkul Değerler'in, kısa bir süre önce Tatbank ve Tat Menkul'ü satın almadan önce Merrill Lynch'le görüştüğü belirtiliyor. Bunun dışında özsermayeleri açısından bakıldığında San Menkul, Baran Menkul, K Menkul, Toros Menkul, As Menkul, Form Menkul, Değer Menkul de yabancıların gözdesi olabilecek aracı kurumlar arasına giriyor. Kulislerde ayrıca Deha Menkul ve İnfo Yatırım'ın adı geçiyor. Bir de Ankara'da bulunan Merkez Menkul Değerler gibi kendisine yabancı ortak arayanlar olduğu kaydediliyor.

Lisans alamıyorlar

Yabancıların Türkiye'de finans sektörüne girmek için tek bir yolu var, o da satın alma. Çünkü 1994 yılından bu yana sermaye piyasalarında yeni aracı kurum lisansı verilmiyor. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) verilerine göre halihazırda 41'i bankalara bağlı olmak üzere 147 adet aracı kurum faaliyette bulunuyor. Yetkilileri göre bu sayı oldukça fazla. Dolayısıyla hala Türk sermaye piyasalarında faaliyet göstermek isteyen yabancı sermaye için aracı kurum satın almaktan başka bir yol kalmıyor.

SPK Başkanı Doğan Cansızlar da "1994'te aracı kurum sayısı araba plakası misali çoğalınca sınır getirilme ihtiyacı hissedilmiş. Bu açıdan da iyi olmuş. Bu nedenle eğer biri aracı kurum faaliyetlerinde bulunmak istiyorsa satın almak zorunda" dedi. Bundan sonra da yeniden lisans verme gibi bir olasılığın bulunmadığını kaydeden Cansızlar, "Aracı kurumların sayısı çok fazla. Bu nedenle yeni lisans verilmesi düşünülemez" diye konuştu.

Yoğun talep var

Yabancı sermayenin bankalardan sonra aracı kurumlara yöneldiğini, bunun da doğal bir süreç olduğunu ifade eden Cansızlar, "Yabancı sermayenin gelmesinde yarar var ama finans sektörünü tamamen yabancı sermayeye teslim etmemeliyiz" dedi. Uluslararası yatırım bankalarından Merrill Lynch'in Tat Menkul'ü, UBS'ın Arı Menkul'ü, Morgan Stanley Arıgil Menkul Değerleri satın alması gibi örneklerin artacağını kaydeden Cansızlar, "Muhtemelen bunların devamı gelecektir. Zaten talep var. Hem fonlardan, hem de bugüne kadar bankacılık sektörüne giremeyen bankalardan talep olduğu biliniyor. Özellikle yatırım bankalarından. Hem Körfez ülkelerinden hem de Avrupa'dan talep geliyor" açıklamasında bulundu.

Satılan aracı kurumlar

* Deutschebank Bender'i satın aldı

* Eurobank HC İstanbul'u aldı

* Merrill Lynch Tatbank ve aracı kurumunu aldı.

* UBS, Arı Menkül'ü aldı.

* Morgan Stanley Arıgil Menkul'ü aldı.

* Credit Suisse'in görüşmeleri sürüyor.