UYUM İÇİN ZAMAN DARALIYOR

* Bankalar 2008'de kredilerini Basel II koşullarına göre verecekler.
* Kredi için KOBİ'ler bile uluslararası standartlarda bir risk derecelendirmesine tabi tutulacak.
* Geçer not alabilmek için güçlü mali yapının yanı sıra şeffaflık ve profesyonel yönetim de şart.
* KOBİ'lerin uyum için kısa zamanda büyük bir dönüşüm gerçekleştirmesi gerekiyor.
* Bankalar kredi müşterilerini 2008'e hazırlamak için Anadolu'da eğitimler düzenliyor.
* Bankaların yanı sıra KOSGEB'in de eğitim çalışmaları var.

Bankacılık sektörüne uluslararası standartlar getiren Basel II, Türkiye'de 2008'de yürürlüğe girecek. Bankalardan reel sektöre kadar ekonominin tüm birimlerini ilgilendiren Basel II standartları, en çok da KOBİ'leri etkileyecek. İşletmelerin bir an önce, iş yapış şekillerini Basel II kriterlerine uyumlu hale getirmeleri gerekiyor. Kredi kullanma konusunda yeni standartlar getiren Basel II'ye uyum sağlamayan işletmeler kapanma riskiyle karşı karşıya kalacak. Bu süreci atlatmaları için KOBİ'lere destek olmak amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlar faaliyet yürütüyor.

Basel II'nin işletmelerde yönetimden bütçe planlamasına kadar birçok yenilik getirdiğini belirten İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve KOSGEB’in Basel II Komitesi üyesi Salih Çam, üniversitelerin, sivil toplum örgütlerinin, bankaların bir araya gelerek Basel II eğitimleri verecek bir akademi kurması gerektiğini söyledi. Salih Çam'a göre bu şekilde tüm eğitimlerde bir standart sağlamak mümkün olacak. Çam, şirket olarak yönetici adaylarına ya da şirketlere Basel II konusunda ücretsiz seminerler verdiklerini de söyledi. Türkiye'deki KOBİ'lerin birçoğunun Basel II'ye hazır olmadığını belirten Çam, bir an önce bu konuda çalışmalara başlanması gerektiğini vurguladı. KOBİ'lerin artık entelektüel sermayeye yatırım yapması ve bilgiyi satın alması gerektiğini dile getiren Çam, işletmelere öncelikli olarak bir danışmanla çalışmalarını tavsiye ediyor.

Her şirkete bir karne

İşletmelere personel yönetimi, pazarlama, malzeme yönetimi gibi pek çok konuda faaliyetlerine göre puan verileceğini dile getiren Çam, böylece her şirketin bir karnesi olacağını bildirdi. Bu karne dikkate alınarak kredi verileceğini ifade eden Çam sözlerine şöyle devam etti: "Puana göre kredilendirme yapılacak. 'Ben bankadan kredi almam' diyenler olabilir. Ama aynı işi yapan iki firma arasında kredi alan rekabet üstünlüğü sağlayacak. Yatırım yaparak bir konuya odaklanabilecek. Bilgi donanımanı sahip olacak."

Basel II'ye uyum sağlanmaması durumunda ise KOBİ'leri birçok risk bekliyor. Standartlara uymayan işletmelerin kapanabileceğini anlatan Çam, küçük işletmelerin birleşmesi gerektiğine dikkat çekti. Bankalardan kredi alamayan KOBİ'lerin tefecilerin eline düşme riski ile karşılaşabileceğini de vurgulayan Çam, Basel II'ye uyum sağlanmaması durumunda bilgi iflası başlayacağını, parası olmasına rağmen enformasyon alamayan işletmelerin ticaret yapamayacağını belirtti.

Derneklere üye olunmalı

Basel II'nin şeffaflık getirdiğini söyleyen Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Başkanı Nurettin Özgenç ise işletmelerin danışmanlık şirketleri ile çalışmasında fayda olduğunu belirtti. İşletmelerin dernek ve vakıflara üye olması gerektiğini aktaran Özgenç, Avrupa Birliği sürecinde birçok işin sivil toplum kuruluşları ile yürütüldüğünü belirterek bilgiye yatırım yapılması gerektiğine işaret etti.

BANKALARDAN EĞİTİM SEMİNERLERİ

Akbank'tan 7 bin KOBİ'ye seminer

Akbank, bu güne kadar 7 bin KOBİ'yi Basel II hakkında bilgilendirdi. Geçen yıl; Adana, Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya, Konya, Kayseri, Çorum ve Trabzon'da BASEL II'nin KOBİ'lere etkilerinin tartışıldığı seminerler düzenlendi. Bu yıl da İkitelli, İmes, Ostim, Siteler, Samsun, İzmir, Konya, Bursa, Çorlu, İzmit, Eskişehir ve Gaziantep'te toplantılar gerçekleştirdiklerini söyleyen Akbank Şirket Bankacılığı Pazarlama Bölüm Başkanı Gökhan Ertürk, Türkiye'de toplam işletmelerin yüzde 98'inden fazlasını oluşturan KOBİ'lerin, ekonominin can damarı olduğuna dikkat çekti.

Garanti, eylülde tekrar başlayacak

Garanti Bankası da KOBİ’lere eğitim veren bankalardan biri. "Basel II Kriterleri ve Yaratacağı Fırsatlar" başlıklı bir dizi bilgilendirme toplantısı düzenleyen Garanti, Bursa'dan Malatya'ya kadar 2 bini aşkın KOBİ'yle bir araya geldi. Garanti, toplantılarda Basel II'nin muhtemel etkilerini değerlendirirken koşulların başarılı uyum sağlama performansıyla nasıl bir rekabet avantajına dönüştürülebileceğini bulabilmeyi de amaçlıyor. Garanti eylül ayından itibaren KOBİ'lerle buluşmaya devam edecek.

Fortis, seminerleri yoğunlaştırıyor

KOBİ’lerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik farklı ürün ve hizmetler sunan Fortis, aynı zamanda Basel II konusunda bilgilendirme faaliyetleri de gerçekleştiriyor. Öte yandan Avrupa Birliği İş Geliştirme Merkezi (ABİGEM) de zaman zaman verdiği eğitimlerle KOBİ’leri Basel II’ye hazırlıyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Bankalar Birliği'nin (TBB) ortak katkı ve katılımları ile "Risk Yönetimi ve Basel II'nin KOBİ'lere Etkileri" adlı toplantılar düzenlendi.

Operasyonel riske sermaye yükümlülüğü zorunlu oldu

Ülkelerin merkez bankalarının bir araya gelerek oluşturdukları bir kuruluş olan "Bank for International Settlements- BIS", 1974 yılında Basel komitesini oluşturdu. Basel Komitesi 1988 yılında Basel-I standartlarını yayımlayarak bankaların uyması gereken çalışma kriterlerini belirledi. Zamanla mali piyasaların gelişmesi sonucu bu standartlar yetersiz kaldığı için Basel II standartları oluşturuldu. 2007'de yürürlüğe girecek olan Basel II'de farklı olarak kredi riskine yaklaşım değiştirildi ve operasyonel risk için de sermaye yükümlülüğü getirildi. Kredi kuruluşları standartlardan sonra firmaların mali yapılarıyla birlikte, yönetimsel performanslarını da irdeleyecek. Yönetimsel ve mali yapısı gelişmiş olan firmalar kredi kuruluşları için daha az risk teşkil edecek, kuruluşlar bu firmalar için daha az sermaye tutacak. Bunun etkisiyle de kredi maliyetleri aşağı düşecek. Firmaların, uygun maliyetler ile kredi temin edebilmeleri için mali ve yönetimsel yapılarında gerekli düzenlemeleri en kısa zamanda yapmaları gerekiyor.

İşletmelerin revize etmesi gereken noktalar

* Öz sermaye yetersizliğine çözüm bulunmalı.
* Net işletme sermayesinin yetersizliği.
* Mali tabloların düzenli, güvenilir olması gerekiyor.
* Firmalar risklerini kendileri de ölçümleyebilmeli.
* Firmalar ana faaliyet konularında çalışmalı.
* Firmalar kayıt dışı işlemlerini mutlaka kayıt altına almalı.
* Basel II'nin öngördüğü teminat yapıları oluşturmalı.